راهنمای عملی انتخاب آگاهانه، پایش اثربخشی و بررسی شکست واکسیناسیون در دامپزشکی

نوع مقاله : مقاله ترویجی

نویسنده

عضو هیات علمی (استادیار)، گروه اپیدمیولوژی، بیوانفورماتیک، کارآزمایی بالینی و میدانی موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، سازمان

چکیده

واکسیناسیون مهم‌ترین راهبرد پیشگیری از بیماری‌های واگیر است، اما تجارب میدانی نشان می‌دهد که شکست برنامه‌های واکسیناسیون رایج است. با توجه ‌به هزینه خرید و توزیع واکسن، هرگونه خطا در این مراحل منجر به هدررفت سرمایه ملی و تداوم خسارات اقتصادی در جمعیت دام، طیور و آبزیان خواهد شد. این مقاله با بهره‌گیری از آخرین دستورالعمل‌های سازمان جهانی بهداشت دام و سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد، یک راهنمای عملی چهارمرحله‌ای برای بهره برداران ارائه می‌دهد. بخش اول به معیارهای فنی انتخاب واکسن مناسب مانند توانمندی (Potency)، خلوص(Purity)، پایداری (Stability)، تطابق آنتی‌ژنی (Antigenic Matching)، نوع اجوانت و الزامات برگه آنالیز (Certificate of Analysis) اختصاص دارد. بخش دوم، روش‌های کنترل کیفیت محموله در زمان تحویل را با تأکید بر پایش زنجیره سرد و تطابق با مستندات فنی شرح می‌دهد. بخش سوم، پایش میدانی اثربخشی واکسن را از طریق نمونه‌گیری و تفسیر تیتر آنتی‌بادی در جمعیت‌های مختلف و با معرفی قرائن محافظت (Correlates of Protection) تشریح می‌کند. بخش چهارم به بررسی سیستماتیک علل شکست واکسیناسیون در محورهای «واکسن»، «میزبان»، «تجویز» و «عوامل محیطی» می‌پردازد و راهکارهای تشخیصی و اصلاحی را برای هر یک ارائه می‌دهد. اجرای این راهنما، ضمن پر کردن شکاف‌های موجود بین سیاست‌های کلان سازمان دامپزشکی و نیازهای میدانی، به افزایش بهره‌وری برنامه‌های واکسیناسیون، کاهش خسارات اقتصادی و کنترل پایدار بیماری‌های دامی در سیستم‌های متنوع پرورشی کمک خواهد کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات