موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی واکسن و پیشگیری از بیماری ها در دامپزشکی 2783-526X 5 1 2025 08 23 انتروتوکسمی، خطری بالقوه برای گونه در معرض خطرحیات وحش ایران: آهوی جبیر 34 41 135205 FA سیما آزادمنش بخش تحقیق و تولید واکسنهای بیهوازی دامی- موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی رامین باقری نژاد محقق، بخش تحقیق و تولید واکسن های بی هوازی دامی، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، کرج، ایران لیدا عبدالمحمدی خیاو محقق، بخش تحقیق و تولید واکسن های بی هوازی دامی، موسسه تحقیقات واکسن و سرم سازی رازی، کرج، ایران Journal Article 2025 09 15 ایران یکی از آخرین پناهگاه‌های پستانداران بزرگ در جنوب غربی آسیا است و بخش قابل توجهی از محدوده توزیع جمعیت‌های باقی‌مانده، فلات ایران را شامل می شود. یکی از پستانداران در معرض خطر در حیات وحش ایران، غزال هندی ، چینکارا یا آهوی جبیر (Gazella bennettii) است. جمعیت این گونه در شرق و جنوب شرقی کشور به شدت کاهش یافته است .کاهش شدید تعداد جبیرها از دهه 1950 در ایران به دلیل شکار بیش از حد و غیرقانونی رخ داده و تا دهه 1980 بسیاری از جمعیت‌های محلی در کشور منقرض شدند. در میان بیماری‌های عفونی، انتروتوکسمی ناشی از کلستریدیوم پرفرنجنس، یکی از دهشتناک‌ترین بیماری‌های نشخوارکنندگان کوچک شناخته شده است. کلستریدیوم پرفرنجنس یک باکتری میله‌ای گرم مثبت، بی‌هوازی و پاتوژن اسپورزا در حیوانات اهلی و وحشی است و انتروتوکسمی عمدتاً توسط کلستریدیوم پرفرینجنس تیپ D در نشخوارکنندگان کوچک ایجاد می‌شود. با توجه به گزارش این بیماری در جمعیت آهوی جبیر پاکستان، و ژنتیک یکسان جمعیت جبیر مناطق شرق و جنوب شرقی کشور با این غزالها، لذا به عنوان یک عامل بیولوژیک خطرساز بالقوه برای گونه در خطر آهوی جبیر ایرانی معرفی میگردد. در این راستا توصیه به فراهم آوردن شرایط زیستی مناسب جهت عدم ابتلا آهوان جبیر کشور به بیماری قلوه نرمی ناشی از کلستریدیوم پرفرنجنس تیپ Dو در صورت امکان، توسعه واکسن های موجود علیه بیماری انتروتوکسمی توصیه می گردد. https://vdpvm.areeo.ac.ir/article_135205_f9667954077f42ffb060f470dd7db6c7.pdf